HỘI NGHỊ KHOA HỌC 2019
  • Hoi nghi Khoa hoc 2019
GSTS DANG DUC ANH DUOC BO NHIEM LAI CHUC VU VIEN TRUONG VIEN VE SINH DICH TE TRUNG UONGThao go nhung rao can cung CDC cac tinhHoi nghi Ban chap hanh Hoi Y hoc du phong Viet NamKet qua thi dau giai Bong ban Hoi Y hoc Du phong lan thu nhat 2019THONG CAO BAO CHI TRIEN LAM QUOC TE CHUYEN NGANH Y DUOC VIET NAM  VIETNAM MEDI-PHARM 2019Thong bao Hoi thao khoa hoc Viem nhiem phu khoa Thuc trang va Giai phapLe phat dong cuoc thi Hoc vien Y hoc nhi tai Ha NoiThu nghiem lam sang Vacxin Rotavin cong thuc moi tai Quang NinhThu moi tham gia va tai tro cuoc thi Hoc vien Y hoc nhi
Liên hệ trực tuyến
Hỗ trợ kĩ thuật
Hỗ trợ kĩ thuật
Đặt tạp chí
tapchiyhocduphong.vn
TIN TIÊU ĐIỂM

Các yếu tố nguy cơ tới sức khỏe


Trong báo cáo này chỉ ra, 24 yếu tố nguy cơ gây ảnh hưởng tới sức khỏe có thể gây ra 44% các ca tử vong trên toàn cầu và 34% gánh nặng bệnh tật; 10 yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra khoảng 33% các ca tử vong. Do đó, hiểu rõ vai trò của các yếu tố nguy cơ là chìa khóa để phát triển một chiến lược rõ ràng và hiệu quả để cải thiện sức khỏe toàn cầu. Năm yếu tố rủi ro hàng đầu cho tỷ lệ tử vong trên thế giới bao gồm cao huyết áp, hút thuốc lá, đường huyết cao, ít vận động và thừa cân béo phì. Những yếu tố này cũng đồng thời làm tăng nguy cơ các bệnh mãn tính, như bệnh tim và ung thư. Năm yếu tố rủi ro này ảnh hưởng đến các quốc gia trên tất cả các nhóm thu nhập: thu nhập cao, trung bình và thấp. Bản báo cáo này đo lường gánh nặng bệnh tật, hoặc năm sống khỏe mạnh mất đi  (sử dụng chỉ số DALYs). Những rủi ro hàng đầu thế giới cho gánh nặng bệnh tật trên thế giới bao gồm suy dinh dưỡng, quan hệ tình dục không an toàn, tiếp theo là sử dụng rượu và nước không an toàn, vệ sinh môi trường và vệ sinh thực phẩm. Ba trong số bốn rủi ro hàng đầu cho DALYs – suy dinh dưỡng, quan hệ tình dục không an toàn, nước không an toàn, vệ sinh môi trường - tăng số lượng và mức độ nghiêm trọng của trường hợp mới mắc các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là ảnh hưởng đến người dân ở các nước có thu nhập thấp, như các khu vực miền Nam Đông Á và tiểu vùng Sahara châu Phi.

 

 


Yếu tố Địa lý

 

Mô hình bệnh tật có sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia thu nhập cao, trung bình và thu nhập thấp. Đối với các nước thu nhập cao và trung bình, các yếu tố nguy cơ quan trọng nhất liên quan đến các bệnh mãn tính như bệnh tim và ung thư. Thuốc lá là một trong những nguy cơ hàng đầu cho cả hai: chiếm 11% gánh nặng bệnh tật và 18% tử vong ở các nước có thu nhập cao. Bên cạnh đó, sử dụng rượu, béo phì và tăng huyết áp cũng đang dẫn đầu nguyên nhân những năm cuộc sống khỏe mạnh mất đi, chiếm đến 6-7%.

 

Ở các nước thu nhập trung bình, rủi ro đối với các bệnh mãn tính cũng gây ra phần lớn các ca tử vong và DALYs, đồng thời những nguy cơ như quan hệ tình dục không an toàn, nước không an toàn và vệ sinh môi trường gây ra phần lớn hơn của gánh nặng bệnh tật so với các nước có thu nhập cao.

 

Ở các quốc gia có thu nhập thấp, những rủi ro này thường bao gồm việc tăng tỷ lệ hoặc mức độ nghiêm trọng của các bệnh truyền nhiễm. Các yếu tố nguy cơ hàng đầu ở các nước có thu nhập thấp là suy dinh dưỡng, đại diện cho khoảng 10% tổng gánh nặng bệnh tật. Tình trạng suy dinh dưỡng, thiếu vi chất (sắt, vitamin A và kẽm) và cho con bú dưới mức tối ưu là nguyên nhân gây nên 7% các ca tử vong và 10% tổng gánh nặng bệnh tật. Gánh nặng kết hợp từ những rủi ro dinh dưỡng ở các nước thu nhập thấp gần như tương đương với toàn bộ gánh nặng bệnh tật và chấn thương của các quốc gia có thu nhập cao.

 

Mô hình nhân khẩu học

 

Các yếu tố nguy cơ thay đổi đáng kể theo độ tuổi. Một số yếu tố tác động đến trẻ em bao gồm: nhẹ cân, suy dinh dưỡng (ngoài thiếu sắt), nước không an toàn, khói từ hộ gia đình sử dụng nhiên liệu rắn và biến đổi khí hậu. Vài trong số các yếu tố nguy cơ này cũng ảnh hưởng đến sức khỏe vị thành niên, và các yếu tố nguy cơ bắt đầu từ tuổi vị thành niên có tác động đáng kể đến sức khỏe vào độ tuổi sau này.

 

Đối với người lớn, có sự khác biệt đáng kể tùy thuộc vào tuổi tác. Hầu hết các gánh nặng bệnh tật bắt nguồn từ các chất gây nghiện, quan hệ tình dục không an toàn, thiếu biện pháp tránh thai, thiếu sắt và lạm dụng tình dục xảy ra những người trẻ tuổi. Còn các gánh nặng bệnh tật từ các yếu tố nguy cơ đối với các bệnh mãn tính như bệnh tim mạch và ung thư xảy ra ở lứa tuổi lớn hơn.

 

Đàn ông và phụ nữ thường bị ảnh hưởng về các rủi ro liên quan đến chế độ ăn uống, môi trường và quan hệ tình dục không an toàn. Đàn ông bị nhiều hơn 75% gánh nặng từ các chất gây nghiện và hầu hết các gánh nặng rủi ro nghề nghiệp. Phụ nữ chịu đựng tất cả những gánh nặng do thiếu biện pháp tránh thai, 80% số ca tử vong do thiếu sắt, và khoảng hai phần ba gánh nặng gây ra bởi tình trạng lạm dụng tình dục trẻ em.

 

Yếu tố dinh dưỡng

 

Nhiều người dân ở các quốc gia thu nhập thấp và thu nhập trung bình, đặc biệt là trẻ em, tiếp tục bị suy dinh dưỡng. Trẻ em tiêu thụ thiếu chất đạm và năng lượng, kéo theo sự thiếu hụt vitamin và khoáng chất, đặc biệt là iốt, sắt, vitamin A và kẽm. Sữa mẹ không đầy đủ cũng đặt trẻ sơ sinh nguy cơ gia tăng bệnh tật và tử vong. Trong số các yếu tố nguy cơ định lượng trong báo cáo này, suy dinh dưỡng là nguyên nhân lớn nhất các ca tử vong và DALYs ở trẻ em dưới 5 tuổi, tiếp theo là việc cho con bú không tối ưu. Những chất dinh dưỡng và những rủi ro khác thường cùng tồn tại và đóng góp vào kết quả mắc bệnh. Do ảnh hưởng chồng chéo, những yếu tố nguy cơ đã cùng nhau gây nên một ước tính khoảng 3,9 triệu ca tử vong (35% tổng số trường hợp tử vong) và 144 triệu DALYs (33% tổng DALYs) ở trẻ em dưới 5 tuổi. Sự đóng góp kết hợp của các yếu tố nguy cơ đối với nguyên nhân tử vong thể hiện ở các bệnh tiêu chảy (73%), và gần 50% đối với bệnh viêm phổi, sởi và nhiễm trùng sơ sinh.

 

Thiếu hụt vitamin và khoáng chất quan trọng khác trong báo cáo này bao gồm canxi, folate, vitamin B12 và vitamin D. Thiếu hụt Canxi và vitamin D là nguyên nhân quan trọng của bệnh còi xương và khoáng hóa xương nghèo ở trẻ em. Bà mẹ thiếu folate làm tăng nguy cơ của một số bệnh khuyết tật bẩm sinh và và các bất lợi khác khi mang thai. Thiếu hụt vitamin B cũng có thể ảnh hưởng xấu tới thai kỳ và khuyết tật ở trẻ.

 

Tình trạng Thiếu cân

 

Tình trạng thiếu cân chủ yếu phát sinh từ chế độ ăn uống không đầy đủ và thường xuyên mắc cách bệnh nhiễm trùng, dẫn đến thiếu lượng calo, protein, vitamin và khoáng chất. Trẻ em dưới 5 tuổi, và đặc biệt là những người trong độ tuổi 6 tháng đến 2 năm, có nguy cơ rủi ro đặc biệt. Năm 2004, khoảng 20% (112 triệu) trẻ em dưới 5 tuổi bị nhẹ cân (hơn hai độ lệch chuẩn dưới tiêu chuẩn tăng trưởng trẻ em của WHO) ở các nước đang phát triển.

 

Trẻ em bị thiếu cân có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm thường xuyên và nghiêm trọng. Suy dinh dưỡng mãn tính ở trẻ em từ 24-36 tháng cũng có thể dẫn đến các vấn đề về phát triển sau này; ở thanh thiếu niên và người lớn nó dẫn đến kết cục thai kỳ bất lợi và làm giảm khả năng làm việc. Khoảng một phần ba các bệnh tiêu chảy, sởi, sốt rét và các nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới ở trẻ em là do thiếu cân. Trong số 2,2 triệu trẻ em tử vong do thiếu cân trên toàn cầu trong năm 2004, gần một nửa, hoặc 1,0 triệu, xảy ra trong khu vực của châu Phi, và hơn 800.000 trong khu vực Đông Nam Á.

 

Tình trạng Thiếu sắt

 

Chất sắt là cực kỳ quan trọng trong cơ, não và các tế bào máu đỏ. Thiếu sắt có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nếu chế độ ăn dựa trên thực phẩm thiết yếu với ít thịt, hoặc những người tiếp xúc với bệnh nhiễm trùng gây mất máu; trẻ nhỏ và phụ nữ tuổi sinh đẻ là phổ biến nhất và chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Ước tính có khoảng 41% phụ nữ mang thai và 27% trẻ em mầm non trên toàn thế giới bị thiếu máu do thiếu sắt.

 

Thiếu máu, thiếu sắt làm giảm trí thông minh; nó cũng có thể dẫn đến chậm phát triển và khuyết tật. Khoảng 18% tử vong mẹ ở các nước thu nhập thấp và trung bình - gần 120.000 người chết - là do thiếu sắt. 40% tổng số gánh nặng toàn cầu do thiếu sắt xảy ra ở khu vực châu Á, khu vực Đông Nam và các khu vực châu Phi.

 

Tình trạng Thiếu vitamin A

 

Vitamin A rất cần thiết cho sự phát triểu của mắt khỏe mạnh với các chức năng miễn dịch. Thiếu vitamin A chủ yếu do chế độ ăn uống thấp, kém hấp thu và tăng bài tiết do các bệnh thông thường. Đây là nguyên nhân gây mù lòa ở trẻ em. Những người dưới 5 tuổi và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có nguy cơ mắc bệnh cao nhất.Khoảng 33% trẻ em bị thiếu hụt vitamin A (retinol huyết thanh <0,70 mmol / l), chủ yếu ở Đông Nam Á và châu Phi. Sự phổ biến của retinol huyết thanh thấp là khoảng 44% ở trẻ em châu Phi và đạt gần 50% ở trẻ em tại Đông Nam Á. Sự phổ biến của bệnh quáng gà do thiếu vitamin A là khoảng 2% tại châu Phi, và khoảng 0,5% ở trẻ em tại các bộ phận của Đông Nam Á. Khoảng 10% phụ nữ ở châu Phi và Đông Nam Á trải nghiệm “đêm mù” trong khi mang thai.

 

Tình trạng Thiếu iot

 

Iốt là chất cần thiết cho chức năng tuyến giáp.Thiếu hụt i-ốt là một trong những nguyên nhân dễ dàng ngăn ngừa được. Tình trạng thiếu iốt của bà mẹ gây nên việc sinh con với trọng lượng thấp hơn trung bình, tăng tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh, suy giảm thính giác và kỹ năng vận động.

 

Mặc dù chương trình bổ sung i-ốt đã làm giảm số lượng số lượng thiếu iot, khoảng 1,9 tỷ người - 31% dân số thế giới - không tiêu thụ đủ i-ốt. Các khu vực chịu ảnh hưởng nhiều nhất là Đông Nam Á và Châu Âu.Các di chứng trực tiếp của sự thiếu hụt i-ốt, như bướu cổ, đần độn và khuyết tật phát triển, dẫn đến 3,5 triệu DALYs (0,2% tổng số) vào năm 2004.

 

Thiếu kẽm

 

Thiếu kẽm chủ yếu phát sinh từ việc thiếu hấp thụ từ chế độ ăn uống.Thiếu kẽm làm tăng nguy cơ tiêu chảy, sốt rét và viêm phổi, và là cao nhất trong khu vực Đông Nam Á và Châu Phi. Đối với trẻ em dưới 5 tuổi, thiếu kẽm được ước tính là chịu trách nhiệm cho 13% các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới (chủ yếu là viêm phổi và cúm), 10% tập sốt rét và 8% của giai đoạn tiêu chảy trên toàn thế giới.

 

Cho con bú dưới mức tối ưu

 

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng lành mạnh cho trẻ sơ sinh. WHO khuyến cáo rằng trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu tiên, và tiếp tục bú sữa mẹ trong 2 năm đầu tiên. Ở các nước đang phát triển, chỉ có 24-32% trẻ sơ sinh được bú sữa mẹ 6 tháng trung bình, và tỷ lệ này thấp hơn nhiều ở các nước phát triển.

 

Cho con bú làm giảm nguy cơ của nhiều bệnh nhiễm trùng sơ sinh, nhiễm trùng đường hô hấp dưới cấp tính và tiêu chảy ở trẻ dưới 23 tháng.Các nước đang phát triển đang phải chịu hơn 99% gánh nặng cho con bú không tối ưu. Con bú sữa mẹ không tối ưu chịu trách nhiệm 45% các ca tử vong nhiễm trùng sơ sinh, 30% các ca tử vong tiêu chảy và 18% các ca tử vong hô hấp cấp tính ở trẻ em dưới 5 tuổi.

 

Các yếu tố nguy cơ liên quan đến chế độ ăn uống và ít vận động

 

Ngày nay, 65% dân số thế giới sống trong một đất nước nơi các bệnh về thừa cân và béo phì gây tử vong nhiều người hơn so với suy dinh dưỡng (điều này xảy ra ở tất cả các quốc gia thu nhập cao và thu nhập trung bình). Các yếu tố nguy cơ về thừa cân và béo phì chiếm 19% các ca tử vong trên toàn cầu và 7% DALYs toàn cầu. Những yếu tố nguy cơ có ảnh hưởng lớn nhất là các bệnh tim mạch - 57% trường hợp tử vong do bệnh tim mạch. Cao huyết áp và ít vận động, cũng là yếu tố nguy cơ hàng đầu trong nhóm này.

 

Cao huyết áp

 

Huyết áp tăng làm thay đổi cấu trúc của các động mạch. Kết quả là, nguy cơ đột quỵ, bệnh tim, suy thận và các bệnh khác gia tăng, không chỉ ở những người bị cao huyết áp mà còn ở những người có huyết áp trung bình, hoặc thậm chí dưới mức trung bình. Chế độ ăn uống - đặc biệt là quá nhiều muối - rượu, thiếu vận động và béo phì làm tăng huyết áp.Ở các nước phát triển và đang phát triển, huyết áp của người lớn thường là “cao hơn mức trung bình”. Mức huyết áp trung bình là đặc biệt cao ở các nước châu Âu thu nhập trung bình và các nước châu Phi.

 

Hàm lượng cholesterol cao

 

Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, ít vận động và gen có thể làm tăng mức cholesterol. Cholesterol làm tăng nguy cơ bệnh tim, đột quỵ và các bệnh tim mạch khác. Trên toàn cầu, một phần ba số bệnh tim là do cholesterol trong máu cao. Cholesterol trong máu cao làm tăng nguy cơ bệnh tim, hầu hết ở các nước châu Âu thu nhập trung bình, và ít nhất là ở các nước thu nhập thấp và thu nhập trung bình ở châu Á.

 

Đường huyết cao

 

Những thay đổi trong chế độ ăn uống và giảm mức độ hoạt động thể chất làm tăng mức đường huyết. Trên toàn thế giới, 6% các ca tử vong là do lượng đường trong máu cao, với 83% các ca tử vong xảy ra ở các nước thu nhập thấp và thu nhập trung bình. Đường trong máu tăng gây ra các ca tử vong bệnh tiểu đường, 22% bệnh tim thiếu máu cục bộ và 16% các ca tử vong đột quỵ.

 

Thừa cân và béo phì (chỉ số khối cơ thể cao)

 

WHO ước tính rằng, trong năm 2005, hơn 1 tỷ người trên thế giới bị thừa cân (BMI ≥ 25) và hơn 300 triệu người béo phì (BMI ≥ 30). Có nghĩa là chỉ số BMI, thừa cân và béo phì đang gia tăng rộng do sự thay đổi trong chế độ ăn và giảm hoạt động thể chất. Số người thừa cân và béo phì được dự báo sẽ tăng ở hầu hết các quốc gia, với 1,5 tỷ người thừa cân vào năm 2015.Trung bình chỉ số BMI là cao nhất ở châu Mỹ, châu Âu và Đông Địa Trung Hải.

 

Thừa cân và béo phì làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành, đột quỵ thiếu máu cục bộ và bệnh tiểu đường loại 2, cũng như những rủi ro của ung thư vú, đại tràng, tuyến tiền liệt và các cơ quan khác. Thừa cân mãn tính góp phần vào viêm xương khớp - một nguyên nhân chính của tình trạng khuyết tật. Trên toàn cầu, 44% gánh nặng bệnh tiểu đường, 23% gánh nặng bệnh tim thiếu máu cục bộ và 7-41% gánh nặng bệnh ung thư nhất định có liên quan đến thừa cân và béo phì. Tại Đông Nam Á và châu Phi, 41% số ca tử vong do chỉ số khối cơ thể cao xảy ra dưới 60 tuổi, so với 18% ở các nước có thu nhập cao.

 

Ít hoạt động thể chất

 

Ít hoạt động thể chất làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, một số bệnh ung thư và bệnh tiểu đường loại 2. Ở các quốc gia có thu nhập cao, hoạt động thể chất hầu hết xảy ra trong thời gian giải trí, trong khi ở các nước có thu nhập thấp nhất hoạt động xảy ra trong quá trình làm việc, công việc hoặc di chuyển. Ít Hoạt động thể chất được ước tính gây ra khoảng 21-25% ung thư vú và ung thư đại tràng, 27% bệnh tiểu đường và khoảng 30% bệnh tim thiếu máu cục bộ.

 

Sức khỏe tình dục và sinh sản

 

Quan hệ tình dục không an toàn

 

Hành vi tình dục của con người là khác nhau giữa các quốc gia và khu vực. Năm 2004, quan hệ tình dục không an toànđược ước tính gây ra  99% trường hợp nhiễm virus suy giảm miễn dịch (HIV) ở Châu Phi - khu vực duy nhất mà phụ nữ nhiễm HIV nhiều hơn nam giới. Ở những nơi khác, tỷ lệ tử vong do HIV / AIDS do quan hệ tình dục không an toàn dao động từ khoảng 50% tại các quốc gia thu nhập thấp và thu nhập trung bình ở khu vực Tây Thái Bình Dương đến 90% ở các nước thu nhập thấp và thu nhập trung bình của các nước châu Mỹ. Trong hầu như tất cả các khu vực ngoài châu Phi, lây nhiễm HIV do quan hệ tình dục không an toàn xảy ra chủ yếu trong nhóm mại dâm và quan hệ tình dục đồng giới.

 

HIV/AIDS gây ra 2,0 triệu người chết vào năm 2004. Số người chết do HIV / AIDS đã ổn định và bắt đầu suy giảm trong những năm gần đây, một phần là do sự gia tăng tiếp cận điều trị HIV và cũng có thể một phần là do thay đổi mô hình của hành vi tình dục ở các nước châu Phi. Hiện nay, 22 triệu (67%) trong số 33 triệu người nhiễm HIV sống ở châu Phi, và HIV / AIDS có một tác động nặng nề: tuổi thọ trung bình ở khu vực châu Phi là 49 năm vào năm 2004 (nếu không nhiễm AIDS tuổi thọ trung bình sẽ là 53 năm).

 

Thiếu biện pháp tránh thai

 

Không sử dụng, sử dụng không hiệu quả các phương pháp tránh thai làm tăng nguy cơ mang thai ngoài ý muốn và mang đến hậu quả phá thai không an toàn. Tỷ lệ phụ nữ trong độ tuổi từ 15-44 tuổi đã sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại (chẳng hạn như thuốc viên, phương pháp rào cản, khử trùng hoặc dụng cụ tử cung) dao động từ 14% ở khu vực châu Phi  đến 64% ở các nước có thu nhập cao.

 

Trên toàn cầu, thiếu biện pháp tránh thai hiện đại gây ra khoảng 0,3% trường hợp tử vong và 0,8% DALYs. Các quốc gia ở châu Phi, Đông Nam Á có gánh nặng bệnh tật cao nhất do thiếu biện pháp tránh thai - chiếm khoảng 0,5% các ca tử vong và 1.0- 1,2% DALYs ở từng khu vực.

 

Chất gây nghiện

 

Hút thuốc lá

 

Hút thuốc làm gia tăng đáng kể nguy cơ tử vong từ phổi và các bệnh ung thư khác, bệnh tim, đột quỵ, bệnh hô hấp mãn tính.. Trên toàn thế giới, hút thuốc lá gây ra khoảng 71% ung thư phổi, 42% các bệnh hô hấp mãn tính và gần 10% bệnh tim mạch. Hút thuốc lá chịu trách nhiệm 12% các ca tử vong nam và 6% các ca tử vong phụ nữ trên thế giới. Thuốc lá gây ra ước tính khoảng 5,1 triệu ca tử vong trên toàn cầu vào năm 2004. Ở Ấn Độ, 11% các ca tử vong ở nam giới trong độ tuổi từ 30-59 năm là do hút thuốc lá.

 

Tiêu thụ Rượu

 

Sử dụng rượu đóng góp đến hơn 60 loại bệnh tật và thương tích.Có sự khác biệt lớn trong việc tiêu thụ rượu giữa các vùng.Mức tiêu thụ ở một số nước Đông Âu cao hơn 2,5 lần so với trung bình toàn cầu là 6,2 lít cồn nguyên chất mỗi năm.Ngoại trừ một số ít quốc gia, mức tiêu thụ thấp nhất là ở Châu Phi và Đông Địa Trung Hải.

 

Các vùng có tỷ lệ tử vong cao nhất do tiêu thụ rượu là Đông Âu (hơn 1 trong 10 trường hợp tử vong), và Châu Mỹ La Tinh (1 trong 12 trường hợp tử vong). Trên thế giới, rượu gây hại nhiều đến nam giới (6,0% các ca tử vong, 7,4% DALYs) so với nữ giới (1,1% các ca tử vong, 1,4% DALYs) phản ánh sự khác biệt về thói quen uống rượu. Bên cạnh những thiệt hại trực tiếp về sức khỏe do nghiện rượu, rượu chịu trách nhiệm cho khoảng 20% các ca tử vong do tai nạn xe cơ giới, 30% các ca tử vong do ung thư thực quản, ung thư gan, động kinh và giết người, và 50% số ca tử vong do bệnh xơ gan.

 

Sử dụng ma tuý

 

Sử dụng thuốc phiện bất hợp pháp tăng trong giai đoạn 2000-2004, một phần là do tăng sản lượng ở Afghanistan, chiếm 87% heroin bất hợp pháp trên thế giới. Người sử dụng chất thuốc phiện ước tính đã tăng lên khoảng 16 triệu (11 triệu người sử dụng heroin), chủ yếu là do sự gia tăng ở châu Á. Trên toàn cầu, 0,4% và 0,9% trường hợp tử vong và DALYs là do sử dụng ma túy bất hợp pháp vào năm 2004.Gánh nặng của việc sử dụng ma túy bất hợp pháp cao nhất là tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình ở châu Mỹ và Đông Địa Trung Hải.

 

Yếu tố về môi trường

 

Nguồn nước không an toàn, vệ sinh môi trường.

 

Thiếu vệ sinh môi trường, sử dụng nước không an toàn tăng tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy. Tỷ lệ tử vong cao nhất xảy ra ở châu Phi và một số quốc gia Đông Nam Á. Hầu hết các trường hợp tử vong tiêu chảy trên thế giới (88%) là do nước không an toàn, vệ sinh môi trường. Nhìn chung, hơn 99% các ca tử vong ở các nước đang phát triển, và khoảng 84% trong số đó xảy ra ở trẻ em.

 

Ô nhiễm không khí

 

Các ngành công nghiệp, xe hơi và xe tải phát ra hỗn hợp các chất gây ô nhiễm không khí, có hại cho sức khỏe. Hầu hết các hạt chất xuất phát từ quá trình đốt cháy nhiên liệu, điện thoại di, xe cộ đều ảnh hưởng đến sức khoẻ con người.

 

Ô nhiễm không khí liên quan đến một loạt các bệnh cấp tính và mãn tính, chẳng hạn như ung thư phổi và bệnh tim. Trên toàn thế giới, ước tính gây ra khoảng 8% các ca tử vong ung thư phổi, 5% các ca tử vong tim mạch và khoảng 3% các ca tử vong nhiễm trùng hô hấp.

 

Khói từ nhiên liệu rắn

 

Hơn một nửa dân số thế giới vẫn nấu ăn bằng gỗ, phân, than đá hoặc chất thải nông nghiệp trên bếp.Đặc biệt trong các điều kiện thông khí hạn chế, sử dụng nhiên liệu rắn dẫn đến rủi ro cao với khói trong nhà và nguy cơ sức khỏe liên quan đến phụ nữ và trẻ em.

 

Sử dụng nhiên liệu rắn có chứa một loạt các chất có hại, chất gây ung thư từ để các hạt vật chất nhỏ, tất cả đều gây thiệt hại cho phổi.Khói từ nhiên liệu rắn gây ra khoảng 21% các ca tử vong trên toàn thế giới bị nhiễm trùng đường hô hấp dưới, 35% các ca tử vong phổi tắc nghẽn mạn tính và khoảng 3% tử vong ung thư phổi. Trong số những người chết, khoảng 64% xảy ra ở các nước có thu nhập thấp, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á và châu Phi.

 

Tiếp xúc với chì

 

Chì hiện diện trong không khí, bụi, đất và nước. Tiếp xúc với chì trong giai đoạn mang thai và trong thời thơ ấu làm giảm trí thông minh của trẻ nhỏ(IQ), với người lớn nó làm tăng huyết áp. Mức độ chì trong máu đã giảm mạnh ở các nước công nghiệp phát triển theo kế hoạch chương trình nhiên liệu pha chì. Tuy nhiên, khi xăng pha chì vẫn được sử dụng, chì có thể gây ra một mối đe dọa, chủ yếu là cho trẻ em ở các nước đang triển. Nhìn chung, 98% người lớn và 99% trẻ em bị ảnh hưởng bởi việc tiếp xúc với chì tại các quốc gia thu nhập thấp và thu nhập trung bình.

 

Biến đổi khí hậu

 

Nhiệt độ trung bình toàn cầu có thể sẽ tăng 1,1-6,4 ° C từ năm 1990 đến 2100.Rủi ro tiềm tàng đối với sức khỏe bao gồm tử vong do nhiệt độ khắc nghiệt và thiên tai thời tiết, một tỷ lệ cao các bệnh nhiễm trùng liên quan đến thực phẩm và đường nước, ô nhiễm không khí quang hóa và xung đột về tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt. Biến đổi khí hậu sẽ có ảnh hưởng lớn nhất đối với sức khỏe trong các quốc gia với nguồn lực khan hiếm, công nghệ và cơ sở hạ tầng không hiện đại. Biến đổi khí hậu được ước tính là đã chịu trách nhiệm về 3% tiêu chảy, 3% bệnh sốt rét và sốt xuất huyết, 3,8% trường hợp tử vong do sốt trên toàn thế giới trong năm 2004 Tổng số tử vong do là khoảng 0,2% tử vong trong năm 2004; trong số này, 85% là trẻ em tử vong.

 

Yếu tố nghề nghiệp

 

Tai nạn nghề nghiệp

 

Nhìn chung, hơn 350.000 công nhân mất mạng mỗi năm do tai nạn lao động không chủ ý. Hơn 90% gánh nặng chấn thương xảy ra ở đàn ông làm việc trong khu Đông Nam Á và Tây Thái Bình Dương. Ở nam giới trong độ tuổi từ 15-59 năm, 8% tổng gánh nặng thương tích không chủ ý là do chấn thương việc làm tại các nước thu nhập cao, và 18% ở các nước có thu nhập thấp và trung bình.

 

Chất gây ung thư trong lao động

 

Ít nhất 150 tác nhân hóa học và sinh học trong lao động có thể gây ra bệnh ung thư, mặc dù bệnh ung thư nghề nghiệp có thể ngăn ngừa được thông qua loại bỏ, thay thế các vật liệu an toàn, quy trình và hệ thống thông gió. Trên thế giới, 8% ung thư phổi là ước tính phổ biến nhất của ung thư nghề nghiệp.

 

Các hạt bụi trong không khí khi lao động

 

Tiếp xúc với môi trường làm việc với các hạt trong không khí bằng kính hiển vi có thể gây ra ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, bụi phổi silic, asbestosis và ho. Các bệnh này mất nhiều thời gian để phát triển.. Phơi nhiễm nghề nghiệp với các hạt không khí được ước tính gây ra 12% các ca tử vong do bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Ngoài ra, ước tính có khoảng 29 000 trường hợp tử vong là do bụi phổi silic, ho dị ứng do silic, amiăng và tiếp xúc với bụi than.

 

Tiếng ồn khi lao động

 

Tiếng ồn quá mức là một trong những rủi ro nghề nghiệp phổ biến nhất, đặc biệt đối với khai thác khoáng sản, sản xuất và công nhân xây dựng, ở các nước đang phát triển. Ảnh hưởng nghiêm trọng nhất của nó là khiếm thính.Hầu hết các tiếp xúc có thể được giảm thiểu bằng biện pháp kỹ thuật để giảm tiếng ồn. Khoảng 16% người lớn mất thính lực trên toàn thế giới là do tiếp xúc với tiếng ồn nghề nghiệp.

 

Nguồn Tổ chức Y tế thế giới ( WHO) 


Tag: ca tử vong34% gánh nặng bệnh tật; 10 yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra khoảng 33%toàn cầuca tử vongthể gây ra 44%24 yếu tố nguy cơ gây ảnh hưởng tới sức khỏechỉ rabáo cáo

Bình luận

Bạn cần phải Đăng nhập trước khi gửi bình luận.
 
TẠP CHÍ YHDP
QUAN HỆ HỢP TÁC
TVNIHE
TVWHO
TVVien Dinh Duong
TVVien SKNNMT
TVCDC
TVVSYTCC
TVDHYTCC
TVYTDP Quang Ninh
TVDHY TP HCM
TVDH Y
TVVien Sot ret
TVTCMR
TVVSDT Tay Nguyen
TVPasteurNhaTrang
Vien vac xin va sinh pham y te
TVPasteurHCM
VIDEO CLIP
Các yếu tố nguy cơ tới sức khỏe Các yếu tố nguy cơ tới sức khỏe
3.0/5 187