HỘI NGHỊ KHOA HỌC 2019
  • Hoi nghi Khoa hoc 2019
Cuoc chien voi SARS-CoV-2 cua nhan vien y te Dieu it nguoi biet ve nhung bo quan ao chong dichQuyet dinh thanh lap Ban to chuc su kien Khoa hoc Hoi YHDP Viet NamSU THAY DOI KHANG NGUYEN VIRUS CUM  VAI TRO CUA VIEC TIEM VACCINE CUM TRONG DAI DICH COVID-19GSTS DANG DUC ANH DUOC BO NHIEM LAI CHUC VU VIEN TRUONG VIEN VE SINH DICH TE TRUNG UONGThao go nhung rao can cung CDC cac tinhHoi nghi Ban chap hanh Hoi Y hoc du phong Viet NamKet qua thi dau giai Bong ban Hoi Y hoc Du phong lan thu nhat 2019THONG CAO BAO CHI TRIEN LAM QUOC TE CHUYEN NGANH Y DUOC VIET NAM  VIETNAM MEDI-PHARM 2019Thong bao Hoi thao khoa hoc Viem nhiem phu khoa Thuc trang va Giai phap
Liên hệ trực tuyến
Hỗ trợ kĩ thuật
Hỗ trợ kĩ thuật
Đặt tạp chí
tapchiyhocduphong.vn
TIN TIÊU ĐIỂM

Sử dụng vitamin A trong bệnh Sởi

Mặc dù đã có vắc-xin phòng bệnh sởi có hiệu quả, bệnh sởi vẫn tiếp tục là một vấn đề sức khỏe cộng đồng trên toàn thế giới. Theo trung tâm Kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ, một phần ba số trẻ em dưới 5 tuổi bị nhiễm sởi có các biến chứng và 55% trường hợp tử vong liên quan đến bệnh sởi là trẻ em dưới 5 tuổi.


Một số nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng ở các nước đang phát triển, điều trị vitamin A cho trẻ em bị mắc bệnh sởi giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đã ban hành một tuyên bố chung khuyến nghị rằng vitamin A được dùng cho tất cả trẻ em được chẩn đoán mắc bệnh sởi ở các địa phương có tình trạng thiếu vitamin A đang là vấn đề có ý nghĩa sức khỏe cộng đồng (trẻ được chẩn đoán là thiếu vitamin A khi có hàm lượng vitamin A huyết thanh <10 mcg/ dL) và ở cộng đồng có tỷ lệ tử vong liên quan đến bệnh sởi ở mức > 1%. Phác đồ dùng vitamin A bằng đường uống được khuyến cáo là trong 2 ngày liên tiếp kể từ khi chẩn đoán, mỗi ngày cho uống 50.000 đơn vị quốc tế cho trẻ dưới 6 tháng; 100.000 đơn vị quốc tế cho trẻ 6 - 12 tháng và 200.000 đơn vị quốc tế đối với trẻ lớn hơn. Đối với các bệnh nhân mắc sởi có dấu hiệu nhãn khoa mà nguyên nhân do thiếu vitamin A, ví dụ như quáng gà, vệt Bitot (vệt màu trắng đục nằm trên giác mạc mắt) hoặc khô mắt, WHO khuyến cáo liều trên được nhắc lại một lần nữa sau 4-6 tuần.


Lý do sử dụng vitamin A


Vitamin A có chức năng bảo tồn tính toàn vẹn của tế bào biểu mô, ngoài ra còn đóng vai trò trong tăng trưởng và tăng cường miễn dịch.


Thiếu vitamin A thường xảy ra ở trẻ em được nuôi dưỡng không đầy đủ. Những bệnh nhân này thường có dự trữ vitamin A ở gan rất thấp khi bị nhiễm sởi, mặc dù nguyên nhân chính xác còn chưa rõ ràng. Nguyên nhân có thể là do giảm nồng độ protein (prealbumin và protein gắn retinol) cần thiết để huy động vitamin A từ gan. Sự sụt giảm này được quan sát thấy ở trẻ em mắc bệnh sởi và các bệnh cấp tính khác. Kết quả dẫn đến nồng độ netinol huyết thanh thấp và giảm tái tạo bề mặt biểu mô. Trong số 89 trẻ em dưới 2 tuổi ở New York bị mắc bệnh sởi, có 22% trẻ có nồng độ vitamin A trong huyết thanh thấp. Nồng độ vitamin A huyết thanh thấp có mối tương quan với nồng độ kháng thể đặc hiệu kháng sởi thấp hơn và tăng tỷ lệ mắc bệnh. Một cuộc điều tra tương tự tại Nam Phi cho thấy có mối liên quan giữa vitamin A và các yếu tố miễn dịch làm giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong ở bệnh nhân sởi.


Mankowitz và cộng sự quan sát thấy thiếu vitamin A liên quan với tăng tỷ lệ tử vong trẻ em dưới 24 tháng tuổi ở Zainian nhập viện do bệnh sởi, viêm phổi, và giảm bạch cầu lympho.


Tác dụng của của vitamin A trong điều trị bệnh sởi lần đầu tiên được báo cáo trong năm 1932. Gần đây, nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đôi, có nhóm đối chứng ở trẻ em Nam Phi dưới 13 tuổi mắc bệnh sởi và không có dấu hiệu lâm sàng rõ ràng của suy dinh dưỡng. Những trẻ mắc bệnh sởi được uống bổ sung vitamin A liều cao (400 000 đơn vị) tại thời điểm nhập viện có tỷ lệ biến chứng và tỷ lệ tử vong thấp hơn đáng kể. Sự khác biệt về tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong rõ rệt hơn ở trẻ em dưới 2 tuổi. Các nghiên cứu khác cũng đã xác nhận việc bổ sung vitamin A làm giảm mức độ nặng của các biến chứng (ví dụ tiêu chảy, nhiễm khuẩn hô hấp) ở bệnh nhân mắc bệnh sởi.


Tính an toàn của Vitamin A


Tình trạng ngộ độc Vitamin A cấp tính hiếm gặp và thường do sử dụng liều cao (liều tích lũy thường xuyên trên 1 000 000 đơn vị) trong 2 đến 3 tuần..Biểu hiện lâm sàng của ngộ độc vitamin A cấp tính ở trẻ nhỏ là trẻ có biểu hiện thóp phồng và nôn mửa. Ở trẻ lớn hơn và người trưởng thành có biểu hiện buồn nôn, nôn, nhức đầu, và tăng áp lực nội sọ. Xét nghiệm chức năng gan có biểu hiện bất thường cũng có thể xảy ra khi sử dụng quá liều vitamin A. Vitamin A gây dị tật bẩm sinh ở liều điều trị nên không được kê đơn cho phụ nữ mang thai. Không có báo cáo về ngộ độc vitamin A cấp tính ở trẻ em mắc bệnh sởi khi sử dụng các liều khuyến cáo của WHO. Điều quan trọng là liều khuyến cáo của vitamin A cho điều trị bệnh sởi cao hơn 100 đến 200 lần nhu cầu khuyến nghị của khẩu phần ăn hàng ngày. Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ cân nhắc dữ liệu về tính hiệu quả và an toàn của vitamin A ở trẻ em Mỹ mắc bệnh sởi còn hạn chế và do vậy, cảnh báo các bác sỹ thực hành áp dụng điều trị vitamin A cho bệnh nhân sởi hết sức cẩn thận, sử dụng đúng liều vitamin A quy định, và theo dõi các tác dụng phụ (ví dụ, thóp phồng, đau đầu và nôn). Việc phân phối vitamin A cần được hướng dẫn cụ thể và sử dụng liều vitamin A theo tuổi phù hợp để đề phòng ngộ độc.


Chương trình phòng chống thiếu vitamin A ở Việt Nam


Từ năm 1988, Viện dinh dưỡng đã triển khai chương trình phòng chống thiếu vitamin A và bệnh khô mắt. Từ năm 1993, chương trình đã được triển khai trên toàn quốc. Năm 1995, Việt Nam được Tổ chức Y tế Thế giới và Tổ chức phòng chống thiếu vitamin A quốc tế công nhận đã loại trừ bệnh khô mắt do thiếu vitamin A thể lâm sàng nhưng cho đến nay, thiếu vitamin A cận lâm sàng vẫn là vấn đề sức khỏe cộng đồng ở Việt Nam. Hoạt động phòng chống thiếu vitamin A được triển khai với các cách tiếp cận khác nhau: tiếp cận dựa vào thực phẩm, bổ sung vitamin A vào thực phẩm và bổ sung vitamin A liều cao cho các đối tượng nguy cơ cao, giáo dục truyền thông về cách nuôi con theo khoa học, ăn bổ sung hợp lý cho trẻ, kết hợp với các chương trình chăm sóc sức khoẻ ban đầu khác như tiêm chủng phòng sởi, chống tiêu chảy... Tại 63 tỉnh thành phố, hoạt động của chương trình là tập trung bổ sung vitamin A liều cao cho trẻ 6-36 tháng tuổi uống theo chiến dịch vào ngày vi chất dinh dưỡng 1- 2 tháng 6 (đợt 1) và kết hợp với ngày tiêm chủng tháng 12 (đợt 2) hàng năm với liều 100.000 đơn vị cho trẻ 6 -11 tháng tuổi, 200.000 đơn vị cho trẻ 12 - 36 tháng tuổi.


Trẻ uống Vitamin A trong ngày Vi chất Dinh dưỡng 


Chương trình còn bổ sung vitamin A cho trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ thiếu vitamin A (trẻ dưới 6 tháng không được bú mẹ, trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng, tiêu chảy kéo dài, nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính, sởi) và bà mẹ trong tháng đầu sau sinh (để tăng cường vitamin A trong sữa mẹ). Ở một số tỉnh khó khăn; những vùng có tỷ lệ suy dinh dưỡng và thiếu vitamin A cao, thì các trẻ từ 36-59 tháng tuổi cũng được uống bổ sung 200.000 đơn vị vitamin A, một năm 2 lần. Trong các năm qua, tỉ lệ trẻ em 6-36 tháng tuổi được bổ sung vitamin A liều cao trong các đợt chiến dịch luôn đạt tỷ lệ trên 90%.


Ngày 18/4/2014, Bộ trưởng Bộ Y tế đã có quyết định số 1327/QĐ-BYT ban hành “Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh sởi” trong đó uống bổ sung vitamin A được coi là điều trị hỗ trợ đối với trẻ đã mắc sởi với liều cụ thể như sau:


-          Trẻ < 6 tháng: uống 50.000 đơn vị/ ngày x 2 ngày liên tiếp


-          Trẻ 6 -12 tháng: uống 100.000 đơn vị/ ngày x 2 ngày liên tiếp


-          Trẻ > 12 tháng và người lớn: uống 200.000 đơn vị/ ngày x 2 ngày liên tiếp


Trường hợp có biểu hiện thiếu vitamin A: lặp lại liều trên sau 4-6 tuần.


TS. Trần Thúy Nga-Viện Dinh dưỡng


(Theo tạp chí Nhi khoa của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ và tài liệu” Điều trị sởi cho trẻ em” của Tổ chức Y tế Thế giới)

Nguồn Viện Dinh Dưỡng



Tag: tử vongmắc bệnh sởitrẻ emđiều trịvitamin A

Bình luận

Bạn cần phải Đăng nhập trước khi gửi bình luận.
 
TẠP CHÍ YHDP
QUAN HỆ HỢP TÁC
TVNIHE
TVWHO
TVVien Dinh Duong
TVVien SKNNMT
TVCDC
TVVSYTCC
TVDHYTCC
TVYTDP Quang Ninh
TVDHY TP HCM
TVDH Y
TVVien Sot ret
TVTCMR
TVVSDT Tay Nguyen
TVPasteurNhaTrang
Vien vac xin va sinh pham y te
TVPasteurHCM
VIDEO CLIP
Sử dụng vitamin A trong bệnh Sởi Sử dụng vitamin A trong bệnh Sởi
4.5/5 18